Jaarprogramma lezingen Weer- en Sterrenkundige vereniging “Jean Delsing” Beste Leden, In juni hadden we buitentemperaturen van 37°C en meer. Het was de warmste junimaand sinds in Nederland temperatuurmetingen worden gedaan. Onze Noord-Limburgse regio had gedurende meer dan een maand een gemiddelde temperatuur van boven de 28°C en de metingen in het  KNMI-meetstation in Arcen gaven weer enkele malen aan dat dit het warmste plekje van Nederland is. “Weer” in onze verenigingsnaam deed dus ook deze zomer zijn naam eer aan. Gezien het grote aantal heldere nachten was “Sterrenkunde” ook groots. Door de droogte was  de transparantie van de lucht heel hoog en was de melkweg, ondanks de grijze nachten, goed te zien. Dan viel ook op hoeveel satellieten ons passeerden, inclusief de heldere ISS en Iridium flares. Kijk maar naar “heavens above” op onze afdelingwebsite. Activiteiten 2019-2020 We hebben als bestuur weer een interessant lezingenprogramma voor het komende seizoen samengesteld.  Eén lezing is nog niet rond omdat we de spreekster nog niet hebben kunnen bereiken wegens vakantie. Traditioneel organiseerden we de jaarlijkse Perseïdenactie in combinatie met een buffet. Helaas kunnen we dit nu nog niet garanderen omdat deze activiteit altijd werd gehouden in de tuin van onze voorzitter. Echter,  door het restletsel van een ernstig ongeval is zijn coordinatie bij het lopen niet goed onder controle en is nu nog niets zeker. We vinden het heel jammer dat we pas enkele dagen voordat de activiteit plaats zou kunnen vinden moeten beslissen. Mocht u deel willen nemen dan kunt u zich nu al opgeven via info@astrovenlo.nl en krijgt u enkele dagen vooraf een bericht of het doorgaat of niet. Om deze reden doen we dan ook geen chinees buffet als weleer, maar is er echte limburgse vlaai en zijn er knabbels voor bij de drankjes. Als het doorgaat is de geplande datum 12 augustus. Plaatje van de recente maansverduistering. Laag boven de horizon in het zuiden. (Foto: Wim van Enckevort) Het lezingenprogramma ziet er als volgt uit. Op vrijdag 27 september houdt Prof. Dr. Frank Verbunt van de  Radboud universiteit Nijmegen een presentatie met als onderwerp “Zwarte Gaten”. Dit is momenteel een zeer actueel thema, onder meer als bron van van gravitatiegolven en het feit dat dit jaar voor het eerste een zwart gat rechtstreeks is waargenomen. Op vrijdag 25 oktober hebben we een voordracht van Ad Stoffelen van het KNMI over een onderwerp dat  ons zelf vaak bezig houdt. “Hoe hard waait het in een orkaan?” We zien op TV vaak de verwoestende beelden van orkanen in tropische kustgebieden, met  windsnelheden die wij hier helemaal niet kennen. In deze voordracht zal veel duidelijk worden wat er tijdens een orkaan allemaal plaats vindt. Geen orkaan, maar wel een detail uit een prachtige wolkenfoto. (Foto: Jan Rouleaux) Op vrijdag 22 november  hebben we de bekende Prof. Dr. Van Rensbergen van het sterrenkundige instituut in Brussel met een historische lezing over “Het leven en werken van Nicolaas Copernicus (1473-1543)”. In deze voordracht zal duidelijk worden welke doorbraak hij gemaakt heeft in het begrijpen van de bewegingen in ons zonnestelsel. Niet de aarde is het middelpunt van het zonnestelsel, maar de zon. Dit tot groot ongenoegen van de Kerk in die tijd en dat terwijl Copernicus een kanunnik was!   De eerste tradionele Eigen ledenavond staat voor vrijdag 20 december gepland. Dan wordt ook  de Weerfoto van  het  jaar 2019 gekozen. Tevens wordt dan, zij het met enige vertraging, de prijs uitgereikt voor de astrofoto van het voorjaar 2019. Ook is  op deze avond de jaarvergadering over 2018 gepland die in het voorjaar door omstandigheden geen doorgang kon vinden en met toestemming van de leden verschoven is naar december. Schilderij van Nicolaas Copernicus uit de 16 e  eeuw. Het nieuwe jaar starten we op vrijdag 31 januari met een lezing door Luc Schouren met een voordracht die iedereen zal aanspreken: “Is er leven in het heelal?’  Ondanks dat hij altijd geinteresseerd was in buitenaards leven, heeft hij voor lange tijd niet echt geloofd dat dit een reeel fenomeen was. De laatste jaren is er zoveel interessant bewijs, informatie en getuigenisverklaringen vrijgekomen van zeer betrouwbare bronnen dat er nog maar één conclusie mogelijk is: dit is echt! Het eerste deel van de lezing gaat in op gangbare wetenschap, echter het tweede deel gaat veel dieper in op de aanwijzingen van buitenaards leven binnen ons eigen zonnestelsel. Het kan echter zijn dat deze lezing wordt gehouden in februari omdat we nog geen bevestiging hebben voor de lezing in die maand. Op  vrijdag 28 februari “Het ecosysteem van de Melkweg”, door Prof. Dr. Marijke Haverkorn. De stralende band van de Melkweg, zoals deze ’s nachts aan de donkere hemel te zien is, is bedrieglijk vredig en statisch. In werkelijkheid is de Melkweg een dynamisch en complex systeem. Net als ecosystemen op aarde, bevat het vele verschillende onderdelen die allen in complexe wisselwerking met elkaar staan. Sterren ontstaan bijvoorbeeld uit enorme, koude gaswolken. Hun straling verhit en ioniseert deze gaswolken, waardoor grote bellen ontstaan, die soms zo groot zijn dat ze uit de Melkweg barsten. Ontploffende sterren aan het einde van hun leven slingeren schokgolven de ruimte in, die weer nieuwe stervorming kunnen induceren. Alle gaswolken zitten ‘vastgevroren’ in een magnetisch veld, wat daardoor grote invloed uitoefent op stervorming en bewegingen van de wolken. Bovendien kunnen deze magnetische velden (zogenaamde) kosmische-stralingsdeeltjes versnellen tot bijna de lichtsnelheid, die op hun beurt dan weer de gaswolken kunnen verhitten. Zo beïnvloeden alle onderdelen (sterren, gas, magneetvelden, kosmische straling) elkaar om samen het ecosysteem van de Melkweg te vormen. Deze lezing gaat in op de verschillende onderdelen van de Melkweg en hoe ze door onderlinge wisselwerking ons Melkwegstelsel letterlijk draaiende houden. Marijke Haverkorn is universitair docent in het Institute for Mathematics, Astrophysics and Particle Physics (IMAPP) aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze onderzoekt interstellaire materie en magneetvelden in de Melkweg, met behulp van optische polarisatiemetingen en radiostraling van onder andere de LOFAR telescoop. NASA/JPL-Caltech via CC0 Op vrijdag 27 maart hebben we wederom een spreker uit ons zuidelijke buurland en wel Ir. Hugo van de Broek van de universiteit Gent met als onderwerp Spectroscopie. We kennen allemaal de regenboog in zijn kleurenpracht, maar een gedetailleerd spectrum geeft héél veel prijs van onze zon, en ook van objecten binnen en buiten ons zonnestelsel.  Het lezingenprogramma wordt weer afgesloten met een Eigen ledenavond; Deze is op vrijdag 24 april. Dan worden de Astrofoto’s van het jaar gekozen en na enkele korte voordrachten door eigen leden staat ook  de Algemene Ledenvergadering 2019 op het programma Op 26 oktober is het de Nacht van de Nacht. In die nacht wordt de klok een uur teruggezet en hebben we de dag erna weer wintertijd. Bij goed weer kunnen leden, als ze daar belangstelling voor hebben, zich aanmelden om geïnteresseerden bij hun thuis een blik door de telescoop te vergunnen. Dit is een individuele activiteit en wordt dus niet georganiseerd door onze vereniging, maar we sturen wel de adressen en tijdstippen per e-mail naar onze leden. Eigen ledenavonden In december en in april hebben we weer een Eigen ledenavond. Deze wordt gecombineerd met een jaarvergadering en de verkiezing van de prijswinnende weer- en astrofoto’s. Wilt u een korte voordracht houden op een van de eigen ledenavonden: s.v.p. aanmelden vanaf 1 t/m 25 november voor de avond in december en vanaf 1 april t/m 20 april voor de avond in mei. Alle onderwerpenbinnen sterren-, weer- en aardkunde zijn welkom. Fotowedstijd Het komende jaar verandert de opzet van de fotowedstrijd totaal. Dit omdat mensen met kleine apparatuur weinig kans maken en daarom niets insturen. Tijdens de eigen ledenavond in december wordt door de aanwezige leden de Weerfoto van het jaar gekozen. In de zomer en herfst kan dan in principe met iedere camera (ook mobieltjes) bijzondere weersverschijnselen vastgelegd worden. Bijvoorbeeld bijzondere wolken, regenbogen, halo’s enzovoorts. Tijdens de eigen ledenavond in april, na de donkere hemeltijden, kiezen we de twee astrofoto’s van het jaar. Er zijn dan twee categorieen: foto’s gemaakt door een telescoop en foto’s gemaakt met alleen een fototoestel. Dus zend uw weer- of sterrenkundige foto’s in en maak kans op een prijs. Foto’s  kun je mailen naar het adres fotoos2018@astrovenlo.nl ; dan worden ze door Peter Oomen op onze website gezet Let op: de inzendtermijn voor de Weerfoto wedstrijd eindigt op 30 november!   Van 1 t/m. 5 december kunt u per mail aangeven welke 2 foto’s van u wilt opgeven voor de fotowedstrijd. Hetzelfde geldt voor de Astrofoto wedstrijd in april: de inzendtermijn is 1 april; hierbij 2 foto’s opgeven voor de wedstrijd met aanduiding van de categorie. Astrodag Goirle Op zaterdag 9 november is in Goirle de jaarlijkse Astrodag. Tegenwoordig is aanmelding via Internet mogelijk, u dient wel vooraf rechtstreeks te betalen op het aangegeven rekeningnummer. Bij de bijdrage zijn koffie, thee, en lunch inbegrepen. Voor nadere informatie en aanmelding,  klik naar de website www.astrodag.nl  Tijdens de Astrodag wordt zoals gewoonlijk de Dr. J. van der Biltprijs uitgereikt. Wie deze zal ontvangen is nog een verrassing. Wilt u een lezing, presentatie of iets vergelijkbaars houden op de Astrodag, dan kan dat!  U kunt zich hiervoor opgeven bij de aanmelding op de website. Instrumentenuitleen De vereniging heeft een aantal instrumenten in bezit die ter beschikking staan voor uitleen. Dit zijn twee 140 mm Maksutov-Cassegrain telescoop, twee astronomische binoculairen: 14x100 en 11x80 en een stabiele parallactische montering. De laatste is geschikt voor een korte lenzentelescoop (10 cm) of een spiegeltelescoop tot ca. 20 cm. Voor overdag beschikt de vereniging over een kleine H kijker (zonder statief) voor waarneming van protuberansen op de zon. Bij deze kijker krijgt u vooraf een korte uitleg omdat deze telescoop toch iets anders werkt dan alle andere telescopen. De OMC-140                              Een aanvraag tot lenen kan bij het bestuur worden ingediend, gewoon een mailtje naar info@astrovenlo.nl. Wie zich het eerst meldt is het eerste aan de beurt. Als er een wachtlijst is of ontstaat, kan de afgesproken leentermijn verkort worden om andere leden ook een kans te geven. Lenen is gratis, maar er wordt wel een borgsom gevraagd. Contributies  De contributies voor 2020 zijn als volgt: Voor 14-17 jaar: € 10,00 (€ 28,50*) Voor 17-21 jaar: € 12,50 (€ 31,00*) Ouder dan 21 jaar: € 33,00 (€ 51,50*) Gezinslid-lid: € 2,50 (Hoofdlid moet ouder zijn dan 21 jaar) Indien aangemeld  in september of oktober, dan geldt voor de rest van 2019 de helft van bovengenoemde bedragen. * Convocaties worden standaard per e-mail verstuurd. Wilt u de convocaties en het jaarprogramma per post ontvangen dan dient u € 18,50 extra over te maken i.v.m. copieer- en portokosten. Betaling geschiedt contant tijdens de voordrachten bij Peter Oomen of per bank: NL30 INGB 0002 2571 55 t.n.v. Ned Ver voor Weer- en Sterrenkunde onder vermelding “contributie 2020”. Het eerste heeft de voorkeur vanwege de hoge boekingskosten bij de ING bank. Donaties zijn natuurlijk ook van harte welkom! Lokatie en informatie De lokatie van alle voordrachten is in het zalencentrum “Het nieuwe baken”, Grote Kerkstraat  17 te Venlo; ingang via de Brouwersplaats. De aanvangstijd is normaliter 19.30 uur, tenzij anders vermeld. Let svp op de blauwe parkeerzone’s in de buurt van het zaaltje!!! We houden u zo goed als mogelijk op de hoogte van onze activiteiten. Iedere voordracht wordt aangekondigd met een e-mail, waarin alle details staan vermeld. Bij vragen of opmerkingen kunt u contact opnemen met ons via e-mail:  info@astrovenlo.nl Heel graag tot ziens op de eerste en nog liever op alle andere bijeenkomsten. Kent u iemand met interesse voor weer- en sterrenkunde, neem  de belangstellende  mee! Iedereen is welkom voor een kennismakingsbezoek. Na twee lezingen, kan de bezoeker besluiten om al dan niet lid te worden. Namens het bestuur, Hay Rutten Wim van Enckevort voorzittter secretaris Voor de agenda: 27 september: Frank Verbunt met “Zwarte Gaten”. 25 oktober: Ad Stoffelen met “Hoe hard waait het in een orkaan 22 november: Prof. dr. Van Rensbergen met “Het leven en werken van Nicolaas Copernicus”. 20 december: Eigen ledenavond  en jaarvergadering over 2018 31 januari:  Luc Schouren met “Is er leven in het heelal?” (is wisselbaar met  de lezing van 28 februari. omdat van de spreker op die datum nog geen bevestiging is ontvangen. 28 februrari: Staat nog niet vast. 27 maart: Hugo van de Broek met “Spectroscopie”. 24 april: Eigen ledenavond en Jaarvergadering over 2019                
Webmaster P. Oomen
Weer en Sterrenkundige vereniging “Jean Delsing Venlo “     Weer- en Sterrenkunde voor Venlo en omgeving                                            Opgericht op 18 april 1965